Dysk akrecyjny czarnej dziury zobrazowany w skali poniżej 1 parseka. Uczeni odkryli fontannę gazu

6 listopada 2023, 10:01

Międzynarodowy zespół badawczy zobrazował okolice czarnej dziury z bezprecedensową rozdzielczością bliską 1 roku świetlnego. Tak duża rozdzielczość pozwala na obserwowanie przepływu gazu w bezpośrednim sąsiedztwie czarnej dziury i badanie różnych faz otaczającego dziurę gazu – plazmowej, atomowej i molekularnej. Przede wszystkim zaś umożliwiła lepsze opisanie przepływu gazu z dysku akrecyjnego i wykazanie, że jest on spowodowany niestabilnością grawitacyjną. Naukowcy zauważyli, że znaczna część gazu jest odrzucana od czarnej dziury w formie atomowego i molekularnego odpływu. Gaz ten następnie wraca i zjawisko odpływu znowu ma miejsce. Całość przypomina fontannę wydobywającą się z czarnej dziury.



Rozpadająca się na naszych oczach planeta, ciągnie za sobą długi ogon materiału

23 kwietnia 2025, 09:29

Niewielka pokryta lawą planeta co 30,5 godziny traci tyle materiału, że wystarczyłoby go na wzniesienie Mount Everest. Astronomowie z Massachusetts Institute of Technology odkryli planetę, która szybko rozpada się na ich oczach. Położona jest w odległości około 140 lat świetlnych od Ziemi. Jest wielkości Merkurego, jednak znajduje się 20-krotnie bliżej swojej gwiazdy, niż Merkury, i obiega ją w ciągu 30,5 godziny. Przy tak niewielkiej odległości planeta prawdopodobnie pokryta jest gotującą się magmą, która ciągle odparowuje w przestrzeń kosmiczną.


Znamy wyniki badań nad światowym spożyciem alkoholu i jego skutkami

27 sierpnia 2018, 12:03

Alkohol jest jedną z głównych przyczyn śmierci i chorób na całym świecie. Autorzy badań Global Burden of Disease, których wyniki opublikowano właśnie na łamach The Lancet, informują, że alkohol odpowiada za niemal 10% zgonów wśród osób w wieku 15–49 lat. W ramach badań oceniono spożycie oraz skutki zdrowotne alkoholu w 195 krajach w latach 1990–2016.


Niemieccy naukowcy proponują 150-letnią misję do Alfa Centauri i Proximy b

10 lutego 2017, 17:32

Heller i Hippke proponują na łamach The Astrophysical Journal Letters, by stworzyć pojazd o wielkich żaglach, który będzie napędzany światłem gwiazd. Taki pojazd poruszałby się znacznie wolniej niż pojazdy Brakthrough Starshot, mógłby za to odwiedzić wszystkie gwiazdy systemu Alfa Centauri i trafić na orbitę Proximy b.


Nowa klasa planet pozasłonecznych

16 marca 2026, 16:11

Na łamach Nature Astronomy poinformowano o odkryciu nowej klasy planet pozasłonecznych, w których, głęboko pod powierzchnią magmowego oceanu, znajdują się olbrzymie ilości siarki. Taka właśnie jest planeta L 98-59 d, którą zbadali naukowcy z Uniwersytetów w Oksfordzie i Groningen. Niezwykłe ciało niebieskie krąży wokół czerwonego karła znajdującego się 35 lat świetlnych od Ziemi. A tym, co przyciągnęło uwagę naukowców była niezwykle niska gęstość planety.


© NASA

NASA wybrała 7 technologii przyszłości

8 lipca 2015, 06:33

NASA wybrała siedem koncepcji technologicznych, które wejdą do Fazy II prowadzonego przez programu Agencję Innovative Advanced Concepts (NIAC). Wybór padł na te koncepcje, które dają nadzieję na zrewolucjonizowanie przyszłych misji, poszerzenie możliwości działania oraz znaczne ulepszenie metod tworzenia i wykorzystywania systemów używanych w przestrzeni kosmicznej.


Teleskop Webba zauważył najbardziej zmienną ze znanych nam planet

22 marca 2023, 17:46

Teleskop Webba zaobserwował szczegóły zawierających krzemiany chmur w atmosferze odległej planety. W jej atmosferze bez przerwy dochodzi do mieszania, wznoszenia i opadania materiału w 22-godzinym cyklu. Wynikiem tego są tak olbrzymie zmiany jasności, że wspomniana planeta jest najbardziej zmiennym znanym nam obiektem o masie planetarnej.


Polski paleontolog rozwiązał zagadkę triasowego żółwia

7 grudnia 2020, 04:04

Pierwszy triasowy żółw, jakiego odkryto ponad 150 lat temu na terenie Niemiec, został błędnie oznaczony jako odrębny gatunek Chelytherium obscurum. Tożsamość gatunkową prastarego gada zrewidował niedawno paleobiolog Tomasz Szczygielski. Jego ustalenia oznaczają zamieszanie w sferze nomenklatury.


11 miliardów lat wstecz

17 października 2008, 14:39

Astronomowie z Caltech (California Institute of Technology) oraz brytyjskiego Durham University poinformowali, że udało im się zajrzeć tak daleko w głąb kosmosu, jak nikomu wcześniej. Za pomocą teleskopu Keck na Hawajach byli w stanie zaobserwować galaktykę, oddaloną od Ziemi o 11 miliardów lat świetlnych.


Przez tysiące lat łowcy-zbieracze mieszkali obok rolników

11 października 2013, 10:52

W Europie Środkowej miejscowe społeczności łowiecko-zbierackie przez ponad 2000 lat mieszkały obok napływowych grup rolników. W końcu łowcy-zbieracze wymarli lub zajęli się rolnictwem


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk